Holisme, wat is het precies?
Holisme is een term die je vast vaker hebt gehoord. Holos is Grieks voor ‘geheel’. Als holistisch therapeut kijk ik dus naar de mens in haar geheel. Dat geheel bestaat uit 5 niveaus:
- Het fysieke niveau: heb je lichamelijke klachten zoals nek- of rugpijn
- Het mentale niveau: zijn er gedachten die jou tegenhouden
- Het emotioneel niveau: hoe heb je geleerd om met je emoties om te gaan
- Het energetische niveau: hoeveel energie heb je gedurende de dag
- Het spirituele niveau: heb je het gevoel dat wat je doet, ertoe doet
Deze niveaus hebben invloed op elkaar. Zie het als een puzzel; ligt er één stukje niet goed, dan heeft dat effect op de andere puzzelstukjes. Door met dat stuk dat niet lekker ligt aan de gang te gaan, krijg je uiteindelijk de puzzel weer kloppend.
Door bijvoorbeeld te lang niet naar de signalen van je lijf luisteren kan je in een burn-out terechtkomen. Je lijf geeft al een tijd aan dat het niet goed gaat, maar je voelt het niet of negeert het en dan gaat het van kwaad tot erger. Op energetisch of spiritueel vlak ben je uit balans (door werk dat niet meer bij je past of doordat de werkdruk te hoog is), pak je dit niet op tijd aan dan slaat dit door op het fysieke niveau en krijg je lichamelijke klachten.
Zijn de vijf holistische niveaus in balans dan leef je je mooiste leven. Dat klinkt heel mooi, maar is voor veel mensen (inclusief mijzelf) soms een flinke uitdaging. En de ene keer gaat dat in balans houden veel makkelijker dan de andere. Vergeet niet dat we ook allemaal maar mens zijn, dat perfectie niet bestaat en dat we vooral lief voor onszelf mogen zijn. Juist als we uit balans zijn.
Schaduwkanten
Holisme betekent ook dat je naar je schaduwkanten kijkt, want die zijn ook onderdeel van wie jij bent. Je schaduwkanten zijn kanten die je liever verborgen houdt, of die je liever niet aankijkt. Maar ze zijn er wel. Negeer je ze, dan komen ze uiteindelijk (net als een strandbal die je onder water duwt) harder terug.
En zonder donker, geen licht. Oftewel, zonder jouw schaduwkanten zijn ook jouw lichte kanten er niet.
Schaduwkanten zijn niet perse eigenschappen of gewoontes die slecht of minderwaardig zijn. Het kan zijn dat je vroeger veel gepest bent, daardoor heeft er zich ergens in jou een gevoel van minderwaardigheid vastgezet. Het gevoel ‘ik ben het niet waard’ ben je gaan compenseren door perfectionistisch te worden, zodat je het goed doet (en ‘je het waard bent’).
Bij tijd en wijlen kan het helpend zijn om perfectionistisch te zijn, want dan gebeuren (belangrijke) dingen precies en goed. Maar ben je té perfectionistisch dan komen dingen nooit af. Of begin je er simpelweg niet aan, omdat het resultaat nooit goed genoeg zal zijn.
Jouw schaduwkanten kan je ook goed in andere herkennen. In dat waaraan jij je irriteert, of dat wat jij veroordeelt. Als jij je bijvoorbeeld ergert aan die ene collega omdat hij vaak nee zegt op verzoeken, dan zit daar misschien wel het verlangen achter om ook duidelijk je grenzen aan te geven.
Als het ontwijken of het niet zien van je schaduwkanten je in de weg gaat zitten dan kunnen we onderzoeken waar dit vandaan komt. Ik kijk naar jou als geheel, soms zie dingen die jij nog (liever) niet ziet, maar ik luister altijd naar jouw wens en hulpvraag en stem af op wat jij nodig hebt.
De vijf holistische niveaus, maar dan wat uitgebreider
Fysiek
Bij het fysieke niveau gaat het echt om jouw fysieke lijf. Om lichamelijke klachten en hoe die zich uiten. Dit kan zijn te veel spierspanning, buikklachten, hoofdpijn etc. Maar het gaat ook over hoe jij voor je lijf zorgt. Beweeg je voldoende? Ben je lief voor je lijf? Zie je jouw lijf slechts als een vervoermiddel voor je hoofd, of is het meer dan dat?
Jouw lichaam is jouw rots in de branding, jouw huis, jouw fundering.
Mentaal
Het mentale niveau gaat over je gedachten en je overtuigingen. Wat zijn jouw denkpatronen? Hoe sterk is jouw innerlijke criticus? Zijn er negatieve denkpatronen aanwezig die jou niet meer dienen? Heb jij bijvoorbeeld altijd het idee dat je iets niet kunt? Of dat je het niet waard bent?
Zie dit niveau als een kelk; er kan van alles in rond gaan, soms gevuld met nectar, soms met azijn, hij kan leeg raken, overstromen of juist nét niet.
Emotioneel
Uiteraard gaat het bij het emotionele niveau over jouw emoties. Hoe je deze ervaart en hoe je er mee om gaat of om hebt leren gaan. Stop je emoties weg? Draag je (negatieve) emoties lang met je mee? Durf je kwetsbaar te zijn?
Emoties zijn net als druppels, de rimpels die ze maken als ze vallen in water doven langzaam uit. Grote druppels zorgen voor grote rimpelingen, een stortbui kan voor een wilde waterpartij zorgen, maar ook een enkele druppel kan soms grote gevolgen hebben.
Energetisch
Bij het energetische niveau gaat het over je energiehuishouding. Plof je aan het eind van de dag lusteloos of de bank? Of heb je nog energie over om te sporten? Waar krijg jij energie van? En doe je vervolgens ook datgene waar je energie van krijgt? Maar ook; zeg je nee tegen die ene energieslurper?
Spiritueel
Het spirituele niveau gaat over je ziel, jouw kern. Wie ben jij in wezen? Leef jij je eigen leven? Volg je je eigen pad? Leef jij vanuit je essentie, vanuit je kern? Doe jij dat waar je die twinkeling van in je ogen krijgt? Dat waar jij ‘s ochtends met energie je bed voor uitspringt?
